Van 25 oktober t/m 13 november begeleid ik opnieuw de reis VIETNAM EN CAMBODJA

Route: Hanoi, Halong Bay, Hué, Hoi An, Ho Chi Minh Stad, Mekong Delta, via de Mekong River varen we naar Phnom Penh en we eindigen in Siem Reap.

“Sumimasen ga”, “Onegai shimas”, “Arigatoo gozaimas”……, de beleefdheden stapelen zich op wanneer je door Japan reist.

De mensen zijn vriendelijk, beleefd, hulpvaardig en de service kent geen grenzen. En dat laatste geldt niet alleen voor de mensen, maar voor bijna alles: de treinen zijn perfect op tijd bijvoorbeeld. Zelfs op het drukke traject Tokyo-Kyoto, waar de snelle Shinkansen soms 8 of 10 keer per uur over zoeft, kun je je horloge gelijk zetten op de aankomst- en vertrekttijden.

Ook de treinreis zelf is een genot om mee te maken. De conducteur maakt een diepe buiging wanneer hij of zij de coupé binnen komt en begroet de aanwezigen met een duidelijke, maar enigszins ingehouden stem. Een soortgelijk ritueel herhaalt zich wanneer de conducteur de coupé weer verlaat.

Overal hangen bordjes met het verzoek om de mobiele telefoons uit te laten of op stand-by te zetten, een verzoek waar iedereen zich keurig aan houdt. Bij dringende telefoontjes kan men in een aparte ruimte terecht.

Wel is het mogelijk (en dat doet ook vrijwel iedereen) om je laptop te gebruiken en bij veel zitplaatsen zit dan ook een aansluitpunt voor het voor velen onmisbare mobiele bureau.

Eén van de meest wonderlijke ervaringen kom je tegen in de toiletten (die overigens overal gratis zijn). In  hotels, maar ook op andere plaatsen, is de wc-bril reeds voorverwarmd op het moment dat je gaat zitten.

Het gebruik van toiletpapier is eigenlijk niet nodig, want met een druk op de knop worden de billen schoon gespoeld, een tweede knop zorgt voor een warm en drogend briesje. Er is zelfs een knop voor een lekker geurtje en sommige toiletten hebben bovendien een zelfreinigende installatie.

In de meeste toiletruimtes is een neerklapbaar kinderzitje: altijd gemakkelijk voor moeders of vaders die zelfs bij een geautomatiseerd toilet de handen even vrij willen hebben.

Het wemelt van de automaten in Japan. In sommige restaurants bestel je via automaten met daarop plaatjes van gerechten (handig, wanneer je de taal niet beheerst). Nadat je hebt betaald, spuwt het apparaat een nummertje uit dat je daarna aan een bediende overhandigt, die vervolgens de bestelling uitvoert.

Op elke straathoek staan automaten voor frisdrank, bier of zelfs warme dranken als koffie en thee.

De meest bijzondere automaat die ik ben tegengekomen, was een automaat waar je een bosje bloemen uit kon halen.

Toch bekruipt mij soms het gevoel dat ik in een science fiction film terecht ben gekomen.

Hoe boeiend ik het ook allemaal vind, ik heb de indruk dat iedereen een rol speelt, een rol die overigens met verve en perfect wordt uitgevoerd.

Een perfecte samenleving dus? Een ideale maatschappij?

Het is duidelijk dat veel onderdelen van de Japanse samenleving gesmeerd lopen en dat de criminaliteit op straat erg laag is. Het werkt dus, de rollen zijn duidelijk, de straten schoon en het gevoel van veiligheid is alom aanwezig….

Wat zit mij dan dwars?

Tijdens mijn eerste reis door Japan dringt zich herhaaldelijk het beeld bij mij op van een Japans (of Chinees) lakdoosje: er zit wel tien lagen lak op, het ziet er prachtig uit, maar het doosje blijft gesloten.

In tegenstelling tot mijn ervaringen in China en Vietnam kost het mij hier in Japan moeite om het doosje open te krijgen. Dit lukt niet door een grapje of door mezelf open op te stellen.

Als het zich onverwacht toch voordoet, valt het op en is het voor mij duidelijk dat de mensen in Japan toch minder robotachtig zijn dan het lijkt.

Voor het eerst gebeurt dat in Tokyo waar ik na afloop van het diner met de plaatselijke gids een glaasje sake zit te drinken. Na anderhalf glaasje is ze behoorlijk aangeschoten en begint op openhartige wijze over haar gevoelens te praten. Om haar verhaal kracht bij te zetten, pakt ze mij voortdurend bij mijn arm en komt soms wel erg dicht bij mijn oor…

Ook bij mijn gids tijdens het tweede gedeelte van de reis opent het lakdoosje zich meerdere malen.

De eerste keer, in de lobby van ons hotel in Kyoto. Eén van onze gasten heeft al dagenlang heftige aangezichtspijn. We zijn er al mee naar het ziekenhuis geweest, maar de pijn is op een gegeven moment zo ernstig dat hij in elkaar zakt. Ik maak mij zorgen en terwijl ik een ambulance aan het regelen ben, zie ik de gids op de vloer tussen de benen van de patiënt zitten, ondertussen zijn enkels masserend. Een ontroerend moment!

Een tweede gelegenheid doet zich voor bij het herinneringsteken aan de slachtoffers van de atoombom op Hiroshima. Aan het eind van haar verhaal haalt de gids een foto te voorschijn met daarop een afbeelding van haar vader, met wie ze het jaar daarvoor voor het eerst naar deze plek was gereisd.

Haar vader was één van de eerste soldaten die na de val van de bom in dit gebied kwam helpen en daarmee regelrecht in een hel terecht kwam. Hij heeft er nooit met haar over kunnen praten, ook niet op het moment dat zij met hem hier was.

Terwijl ze haar verhaal vertelt, klinkt haar stem gejaagd en zie ik een traan in haar ooghoek verschijnen. Heel even stapt ze uit haar rol als gids en zie ik een dochter die met liefde en trots over haar vader spreekt…

Onderstaande foto’s geven een impressie van het Yoyogi-park in Tokyo op zomaar een zondagmiddag. Het park heeft een vergelijkbare funktie als het Vondelpark in Amsterdam zo’n 40 jaar geleden.

Je laat er je hond uit.

Of je schildpad.

Of…?

En soms kom je de gekste types tegen:

Of steengoede bandjes:

De zestiger jaren van de vorige eeuw leven nog volop in Tokyo:

En enkele leden van de Yakuza, de Japanse maffia, herkenbaar aan de vele tatoeages en het ontbreken van het onderste kootje van de pink:

En altijd weer die hondjes!

Ze is dertien geworden en vandaag zal ze haar kindertijd achter zich laten, vandaag wordt Namu een volwassen vrouw. Haar initiatierite vindt plaats met nieuwjaar, want dan worden zoals gewoonlijk de ‘ceremonieën van de rokken en de broeken’ gehouden.

De nodige voorbereidingen zijn inmiddels achter de rug.

Ter ere van het nieuwjaar en de initiatie zijn gisteren twee varkens geslacht. Ze waren elk ongeveer driehonderd pond, genoeg om het gezin een jaar lang van voldoende vlees te voorzien.

Het slachten van een varken is bij de Mosu-minderheid een eeuwenoud ritueel waar veel dorpsbewoners bij komen helpen.

Nadat het dier is leeggebloed, worden de poten eraf gehakt en de botten en ingewanden verwijderd. De holten worden opgevuld met pepers en zout en daarna wordt het varken dichtgenaaid. Een dergelijk gezouten varken heet in de taal van de Mosu een ‘bocher’.

De bochers worden boven op elkaar bewaard op de bank in het hoofdvertrek van de familie. Aan het aantal bochers kan men zien hoe rijk de familie is.

Nu staat Namu met haar ene been op een bocher en haar andere been op een zak met maïs.

Haar tante heeft Namu’s blauwe linnen hemd uitgetrokken en nu staat ze naakt voor haar familieleden en de mensen uit haar dorp. Iedereen lacht en juicht en geeft blijk van bewondering. Haar oom zingt een lied over de schoonheid van een Mosuvrouw en de kracht van een Mosuman.

Dan reikt haar moeder haar het roze hemd met de zwartgouden versierselen aan en daarna de witte rok die als een zomerwolk om haar slanke heupen valt.

Iedereen is onder de indruk en de gasten zuchten en roepen ‘O, wat is ze mooi!’

De metamorfose is compleet: er is een gloednieuwe vrouw herboren.

Vanaf vandaag mag ze mannen ontvangen in haar pas verworven ‘bloemenkamer’.

Ze zal het vuur ontsteken, niet te groot en niet te klein, maar met een mooi licht, opdat haar lichaam zich erbij ontspant en ze er zachter van wordt…

Vrije seks is de Mosu niet vreemd en een Mosuvrouw kan vele minnaars hebben in haar leven en vele kinderen krijgen, elk misschien van een andere vader. Geen van de vaders woont bij de moeder of bij de kinderen. ’s Nachts mogen ze het huis van de vrouw betreden, maar voor zonsopgang moeten ze vertrekken naar de eigen familie.

Mosukinderen worden grootgebracht in het huis van hun moeder en krijgen de familienaam van moederszijde. Ze groeien op samen met hun neven en nichten, de kinderen van moeders zussen. Ze worden opgevoed door de moeder, haar zussen en de broers en ooms van de vrouwen.

Het huwelijk wordt in deze unieke matriarchale samenleving als onwenselijk gezien, want ‘liefde is als de seizoenen, ze komt en gaat’.

Door antropologen wordt deze vorm van samenleven van mannen en vrouwen een ‘walking marriage’ genoemd.

Tijdens één van de wandelingen door het woongebied van de Mosu, gelegen aan het prachtige hooggelegen Lugumeer, ben ik in aanraking gekomen met de gebruiken en gewoonten van deze minderheid in China.

In november 2007 heb ik een 19-daagse trekking gedaan door de provincie Yunnan en kennis kunnen maken met vele minderheden die in het gebied wonen, zoals de Bai, Naxi, Yi, Mosu, Pumi en Tibetanen.

Voor nadere informatie: www.chinatrekking.nl

Hier vindt u ook een verwijzing naar het boek van Erche Namu: Het Land van de Dochters.

Zeker in de grote steden is het zo dat veel Chinese jonge vrouwen geen zin meer hebben om te trouwen. En mochten ze toch besluiten in het huwelijksbootje te stappen, dan stellen ze eisen.

In China is de leer van Confucius nog altijd actueel, hij bedacht drie onderwerpingen voor de vrouw: als kind gehoorzaamt ze haar vader, in het huwelijk volgt ze haar echtgenoot en als haar man is overleden hoort ze de (oudste) zoon te dienen en te volgen.Confucius bedacht er ook een aantal gedragsregels bij: onderworpenheid, bescheidenheid, terughoudendheid, kuisheid, vlijt en vredelievendheid…

Geen wonder dat de moderne Chinese vrouw die steeds meer onder de indruk raakt van allerlei Westerse waarden en normen, zich hiertoe niet langer geroepen voelt.

Vrijheids- en onafhankelijkheidsgevoelens worden geïdealiseerd en men is niet meer geneigd deze nog maar pas verworven rechten op te geven. Bovendien is het in veel gevallen nog de traditie dat een meisje bij haar schoonfamilie in trouwt. Bij de huidige één-kind-politiek betekent dit de zorg voor het eigen gezin, de schoonouders en, als ze nog in leven zijn, de grootouders van manzijde.

De leeftijd om te gaan trouwen wordt steeds verder uitgesteld, vaak trouwt men pas na het dertigste levensjaar. Als de vrouw geen kans meer ziet om onder de druk van de familie uit te komen, worden er eisen op tafel gelegd aan de mogelijke kandidaat.

Eisen die volgens ingewijden te maken hebben met (op z’n Engels) de 5 c’s: career, car, cash, credit card en condominium (een appartement).

Pas als aan de 5 c’s kan worden voldaan, zal een volgende stap worden gezet.

Een halve eeuw geleden, nadat Mao Zedong de Volksrepubliek China had gesticht, was dit wel anders. Als twee mensen wilden trouwen, soms uit liefde maar vaak uit praktische overwegingen, werd het werk tijdelijk onderbroken.

Men liet een zwart-wit foto maken (ernstige gezichten!), kreeg van de Werkeenheid het Rode Boekje van Mao cadeau en ’s avonds kwamen enkele vrienden en familieleden thee drinken. Zij brachten dan een gezamenlijk cadeau mee, wat vrijwel altijd een spiegel was. Omdat iedereen arm was in die tijd moest voor de aanschaf van het cadeau geld worden ingezameld en het was tevens de gewoonte dat de gevers hun naam op de spiegel zetten.

Er zijn spiegels uit die tijd teruggevonden, waar zoveel namen op stonden, dat het eigen gezicht niet meer te zien was.

Tot 1980 trouwde men binnen de eigen klasse, maar met de toenemende welvaart veranderde dit, evenals het gewenste cadeau: een horloge, fiets en naaimachine stonden vanaf die tijd op het verlanglijstje van het bruidspaar.

Toen het in de jaren negentig van de vorige eeuw economisch nog beter ging in China, evolueerde het cadeau mee: televisie, wasmachine en koelkast werden de nieuwe droomartikelen.

Wanneer de 5 c’s binnen handbereik zijn, worden vervolgens kosten noch moeite gespaard: het uitnodigen van drie tot vierhonderd gasten is geen uitzondering! Tijdens piekdagen of in een favoriet jaar (het astrologische drakenjaar is enorm populair omdat de draak het belangrijkste dier is in China) zijn rond het middaguur veel restaurants besproken.

De gasten worden voor de ingang van het restaurant opgewacht door het kersverse bruidspaar. De vrouw draagt daarbij traditioneel een rode jurk, omdat rood de kleur van geluk is in China. Tegenwoordig ziet men steeds meer dames in een witte trouwjurk, omdat ook hier de Westerse gewoonte wordt overgenomen.

Het bruidspaar biedt elke genodigde een sigaret of snoepje aan en ontvangt daarvoor als tegenprestatie een rode enveloppe met daarin een geldbedrag. De grootte van het bedrag is afhankelijk van de relatie die men tot het bruidspaar heeft: een groot bedrag van de naaste verwanten en een minder groot bedrag wanneer je tot de verre vrienden of familieleden behoort.

Het geld dat men op deze manier verzamelt is hard nodig: ik heb horen fluisteren dat een bruiloft gemiddeld tussen de 10.000 en 30.000 euro kost.

‘No Money, no Honey’….

“Wo sje lindwee” zeg ik tegen het meisje, als ze vraagt waarvoor ik in China ben, “ik ben reisleider…”

Aan haar vragende blik merk ik dat ze mij niet begrijpt.

Ik probeer het opnieuw: “Wo sje lindwee, tourleader!”

Aha, nu snapt ze het: “Nie sje linweeh!”

Ik herhaal, maar ook nu weet ik de juiste klank niet te vinden.

“Linweeh, linweeh!”

We staan bijna met onze neuzen tegen elkaar en nog krijg ik de juiste uitspraak niet uit mijn mond. Lachend geeft ze het op, maar dan bedenkt ze zich en steekt haar duim op: “Your Chinese very good!”

Ik voel me gevleid en in mijn beste Chinees antwoord ik: “dank je wel mooi meisje!”.

Haar dag is goed, mijn dag is goed en ik weet weer waarom ik dit werk doe in dit fantastische land: reisleider zijn in China betekent per definitie communiceren met ontzettend aardige mensen.

Chinezen zijn open, vriendelijk en verschrikkelijk nieuwsgierig. Zelfs bij een vluchtige ontmoeting willen ze onmiddellijk weten waar ik vandaan kom, of ik op vakantie ben, hoe oud ik ben, waar mijn vrouw is, of ik kinderen heb en een enkeling durft zelfs te vragen wat ik verdien.

Ik heb het helemaal gemaakt als ik foto’s laat zien van mijn vrouw, onze poezen, kinderen en kleinkinderen. “Happy family” is steevast de reactie, wanneer ze foto’s van mijn twee kinderen en mijn kleinkinderen zien. En dat is niet vreemd in een land waar maar één kind per echtpaar is toegestaan.

China is voor mij niet alleen het land van keizers, concubines, nationalisten, communisten, rode gardisten, maar vooral het land van gewone mensen. En dat zijn er ontzettend veel: er zijn 1,3 miljard Chinezen, die opgroeien in een land dat zich in sneltreinvaart ontwikkelt tot de positie van wereldmacht.

Het is bijna niet te bevatten voor mensen, die nog grootmoeders hebben gehad met ingebonden voetjes, ouders die de culturele revolutie hebben meegemaakt en zelf honger hebben geleden in de jaren zestig van de vorige eeuw. Hun kinderen lopen inmiddels in een T-shirt met spijkerbroek en maken afspraken met hun vriendjes bij McDonalds.

Kortom: China is in verandering en daardoor op dit moment één van de meest fascinerende landen ter wereld. In China gebeurt het en het is een voorrecht daar als reisleider getuige van te zijn.

Alleen die taal…! Er wordt nog weinig Engels gesproken en voor een reisleider is het natuurlijk onontbeerlijk om een beetje Chinees te leren. De grammatica is niet het probleem, maar Chinees is een klanktaal en elke klank heeft een andere betekenis, wat gemakkelijk tot misverstanden kan leiden.

Zo heb ik ooit een chauffeur in mijn beste Chinees bedankt. Nadat ik was uitgesproken bleef de man mij met open mond aankijken. Ik vroeg mijn lokale gids om opheldering, waarop hij antwoordde dat ik had gezegd dat de chauffeur een goede ezeldrijver is…

De afgelopen 4 weken was Wang Chunlei in Nederland. Hij is de vaste lokale gids voor SRC in Beijing en zeer geliefd bij de Hollandse deelnemers. Zijn grote droom was om ooit naar Nederland te reizen en al die mensen te ontmoeten waar hij in Beijing kennis mee heeft kunnen maken. Hoeveel zouden dat er eigenlijk zijn? Honderden? Duizenden?

Hij had zijn aantekenboekje met de vele contactadressen meegebracht, maar u begrijpt het al: onbegonnen werk.

Samen met mijn collega’s hebben we geprobeerd hem een fijne tijd te bezorgen, waarbij hij heeft kennisgemaakt met vele zaken die Nederland te bieden heeft. En dat niet alleen, hij heeft zelfs een bezoek gebracht aan Antwerpen, Parijs en Oldenburg. Terug in China kan hij nu vertellen dat hij vier Europese landen heeft bezocht.

Dus, helaas voor al die mensen die Wang nog graag een keertje hadden willen ontmoeten, het zat er niet in. Er is maar één oplossing: nog een reis naar China boeken (en misschien mag ik dan ook weer mee…).

“Where you from?” vraagt het meisje, nadat ze met succes een overhemd aan mij heeft verkocht. “Nederland” antwoord ik en als ze mij verwachtingsvol blijft aanstaren, voeg ik daaraan toe: “Holland…?” Er is geen spoor van herkenning op het gezicht van het verkoopstertje.

“Ik heb een vriend in Mexico” begint ze onverwacht, “ik heb hem ontmoet in Beijing”. Maar zo snel geef ik het niet op. “Weet je waar Nederland ligt?” probeer ik opnieuw. “No, do not know”, zegt ze met neergeslagen ogen. “Bij Duitsland, weet je waar Duitsland ligt?” Ze schudt haar hoofd. Haar vertwijfelde blik is veranderd in een hulpeloze, ze heeft werkelijk geen benul. “Europa?” waag ik. Dan zie ik een glimp op haar gezicht: “ligt Nederland bij Mexico?” “Ja vlakbij Mexico”, zeg ik en onmiddellijk straalt ze weer.

Ik kan mij voorstellen dat een Chinees niet onmiddellijk op de kaart kan aanwijzen waar Nederland ligt, maar het valt op dat velen wel van ons kleine landje hebben gehoord. Vaak kan men één op meerdere voetballers of trainers opnoemen of heeft men op de televisie beelden gezien van hossende of deinende oranje massa’s tijdens sportevenementen. Sommigen hebben het idee dat Nederland is volgebouwd met molens en dat het hele land een grote bloemenzee is. Ook word ik regelmatig door mijn Chinese gidsen bevraagd over het druggebruik in Nederland en of het echt waar is dat homofielen mogen trouwen en dat mensen hulp kunnen krijgen als ze willen sterven… Men vindt ons maar een raar volkje en dat geldt ook voor ons uiterlijk. We zien er anders uit: we zijn lang, hebben haar op onze gezichten, armen en benen en wat vooral opvalt zijn onze grote neuzen. Spreken wij over ‘spleetogen’ wanneer we het op een oneerbiedige manier over Chinezen hebben, zo spreken zij over ‘langneuzen’ wanneer ze Hollanders bedoelen. We vallen op in China en regelmatig gebeurt het dan ook dat men met mij of één van mijn groepsleden op de foto wil. Meestal zijn het groepjes jongeren, vaak hebben ze ons al een tijdje giechelend staan bekijken, tot eentje uiteindelijk de stoute schoenen aan durft te trekken: “you photo?” Om de beurt willen ze vervolgens met ons als bezienswaardigheid op de foto, waarbij soms –het is mij niet duidelijk waarom- een V-teken wordt gemaakt. Ooit had ik een forsgebouwde mevrouw in mijn groep, ik schatte haar op bijna twee meter. Ze trok de aandacht door haar gestalte en is eindeloos gefotografeerd, steeds zij aan zij met één of meerdere kleine Chineesjes. Haar foto prijkt nu ongetwijfeld op vele nachtkastjes, voor zover men in China een nachtkastje heeft natuurlijk. Gelukkig had de dame in kwestie geen last van de overmatige belangstelling en kon er eigenlijk wel om lachen.

Het meest merkwaardige beeld van Nederland wordt mij in Vietnam geschetst. Tijdens een bezoek bij een familie in de Mekong Delta raak ik in gesprek met de aanstaande echtgenoot van een van de dochters. Hij heeft enkele jaren in Australië doorgebracht, spreekt daardoor voortreffelijk Engels en ook hij wil weten waar ik vandaan kom. “Holland?” Zijn ogen worden groter. “Holland, daar zou ik graag eens naartoe willen!” “Waarom?” vraag ik. “In Holland kun je als je naar de lucht kijkt, schepen voorbij zien varen en dat zou ik zo graag eens willen zien!” “Schepen…?” “Ja, want ik heb gelezen dat Holland onder de zeespiegel ligt!”

… Zou de ‘Vliegende Hollander’ dan toch een schipper geweest zijn?

Mijn naam is Frits Tabak en sinds het voorjaar 2003 werk ik als reisleider bij SRC Cultuurvakanties te Groningen.
Scandinavië, Rusland, China, Tibet, Vietnam, Cambodja en Japan zijn de landen waarheen en waardoor ik reis.

Op deze web-log zal ik u op de hoogte houden van mijn belevenissen in Azië.
De informatie is met name bedoeld voor mijn collega’s bij SRC, familie, vrienden en bekenden, (ex-)deelnemers aan mijn reizen en andere belangstellenden.

Uiteraard ben ik benieuwd naar uw reacties. Opmerkingen kunt u kwijt in mijn gastenboek of bij de afzonderlijke artikelen. En email sturen kan natuurlijk ook.

HET GASTENBOEK

Helemaal bezweet schrik ik wakker uit een diepe slaap.. Het is pikdonker. Waar ben ik? O ja, langzaam begint het tot mij door te dringen. Ik ben in Beijing en lig in bed in mijn hotelkamer. Maar vanwaar dat oorverdovende gesnurk, dat mij wakker heeft gemaakt op een veel te vroeg tijdstip? En dan weet ik het weer: op het bed naast mij ligt de lokale gids. Ik heb hem toegestaan de komende nachten het bed naast de mijne te gebruiken. Dan hoeft hij ’s avond niet terug naar z’n appartement en de volgende dag weer terug. Elke keer is hij bijna twee uur onderweg en ik heb immers toch een bed over. Gisteravond hebben we samen nog een glas whisky gedronken en ik ontdekte dat mijn Chinese collega in staat is om, met het glas in de hand, in een ‘bevroren’ positie in slaap te vallen. Het leek alsof er plotseling een knop was omgedraaid. Ik heb nog even gecontroleerd of hij nog leefde. Inmiddels ligt hij op zijn rug en vraag ik mij af wat ik het beste kan doen. Zal ik hem wakker maken? Moet ik hem roepen of even aanstoten? Als ik mijn keel schraap houdt het gesnurk op en is het even stil. Wanneer na enkele minuten het gezaag echter opnieuw begint, loop ik naar de badkamer en vis ik mijn oordopjes uit mijn toilettas. Het helpt niet echt, het geluid van mijn buurman is te sterk en wordt slechts in beperkte mate gedempt. Onrustig heen en weer draaiend lig ik de uren daarna wakker en naarmate de tijd verstrijkt kom ik steeds meer tot de overtuiging dat ik wel erg aardig ben geweest door zomaar mijn privacy op te offeren.

Gelukkig moet mijn collega de volgende dag naar zijn appartement om schone kleren te halen, maar de avond daarna zal hij opnieuw gebruik maken van mijn gastvrijheid. Voordat het zover is gaan we met een gedeelte van mijn reisgezelschap Peking Eend eten in een lokaal restaurant. Het is een geslaagde avond met lekkere hapjes, de nodige drankjes en ik krijg de gids zelfs zover dat hij een aantal liederen zingt.

We gaan met taxi’s terug naar het hotel en wanneer ik mijn kamer binnenkom is de gids er al. Ik had hem een tweede sleutel gegeven. Eenmaal binnen dringt een bepaalde geur zich aan mij op. Vreemd, dit heb ik niet eerder geroken… Is dit de geur die ontstaat wanneer twee mannen een kamer delen? Maar de geur wordt sterker! Ik besluit op onderzoek uit te gaan, gewoon mijn neus achterna. En dan… tot mijn verbijstering ontdek ik achter de gordijnen twee plastic draagtassen met daarin de karkassen van acht Peking Eenden! Ik vraag mijn kamergenoot om opheldering. En alsof het de normaalste zaak van de wereld is antwoordt hij: “dat is voor mijn gezin, er zit nog veel vlees aan”. Ik moet lachen en zeg dat hij een goede huisvader is. Er is alleen een probleem: ik kan in die lucht niet slapen, die eenden moeten weg. Een poging om de plastic tassen in koelkastje te proppen, mislukt en met de plaatsing in de klerenkast ga ik niet akkoord. Tenslotte besluit hij de tassen naar beneden te brengen, waar ik ze de volgende dag in de lobby aantref.

We hebben nog ruim een uur lang de deur en een raam wijdopen laten staan om de geur van gebraden Peking Eend te verdrijven. Gelukkig heeft mijn collega zich die nacht perfect gedragen: ik heb hem niet horen snurken.